• mecyje mecyje

Fania Lewando

Aktualizacja: 23 cze 2020

Kim była założycielka pierwszej koszernej restauracji wegetariańskiej? Propagatorka idei czynienia świata lepszym poprzez nie jedzenie mięsa? Poniżej garść informacji o wyjątkowej kobiecie, którą dziś bez wątpienia zaliczylibyśmy do grona najbardziej wpływowych jedzeniowych celebrytów.




Urodzona we Włocławku, żona wileńskiego kupca, w okresie międzywojennym prowadziła w Wilnie wyjątkową restaurację.

Lokal przy ul. Niemieckiej wabił artystyczną bohemę, literatów, plastyków i śmietankę towarzyską. Bez wątpienia był kontrowersyjny i wypadało w nim bywać. Nowatorskie, wegetariańskie menu, zainspirowane ideą Tikkun Olam (czynienia świata lepszym – zarówno dla ludzi, jak i dla wszystkich żyjących istot), cenili nawet sceptycy, o czym świadczy przetrwała wojnę, księga restauracyjnych gości.

Niestety w 1941 roku ślad po Fani i Lazarze Lewando zaginął. Dziś ścieżkę jej życia składamy ze strzępów informacji. Wszystko wskazuje na to iż Fania była doswiadczoną szefową. Ponoć brała udział w jednym z rejsów Batorego, należąc do zespołu kucharzy. Założyła również szkołę dietetyki dla kobiet, rozpowszechniając wiedzę na temat mało popularnej w tamtych czasach kuchni bezmięsnej.


Bazując na tradycji aszkenazyjskich Żydów, wydała w 1938 roku książkę kucharską „Vegetarish dietisher kokhbukh. 400 shpayzn gemakht oysshislekh fun grinsn” z 400 przepisami wegetariańskimi, będącymi owocem własnych przemyśleń i eksperymentów.

Książkę uważano za zaginioną, do chwili odkrycia jej przez parę Brytyjczyków. Zakupiona na targach książki antykwarycznej, została podarowana YIVO – nowojorskiemu Centrum Studiów nad Żydami mówiącymi w Jidysz. Przetłumaczona na angielski przez Eve Jochnowitz, wydana w 2015 roku, stała się bestsellerem, urzekając czytelników wyszukanym językiem i nowatorskim podejściem do gotowania, wyprzedzającym epokę.



188 wyświetlenia0 komentarz